Question:
वृक्षस्याग्रे फलं दृष्टं फलाग्रे वृक्ष एव च ।
अकारादि सकारान्तं यो जानाति स पण्डितः ॥
वृक्षस्याग्रे फलं दृष्टं फलाग्रे वृक्ष एव च ।
अकारादि सकारान्तं यो जानाति स पण्डितः ॥
vṛkṣasyāgre phalaṃ dṛṣṭaṃ phalāgre vṛkṣa eva ca ।
akārādi sakārāntaṃ yo jānāti sa paṇḍitaḥ ॥
Solve this प्रहेलिका (prahelikā - riddle).
After splitting the composite words (sandhis), it could be read as -
वृक्षस्य अग्रे फलं दृष्टं फल-अग्रे वृक्ष एव च ।
अकार अदि सकार अन्तं यः जानाति सः पण्डितः ॥
vṛkṣasya agre phalaṃ dṛṣṭaṃ phala-agre vṛkṣa eva ca ।
akāra adi sakāra antaṃ yaḥ jānāti saḥ paṇḍitaḥ ॥
At the tip of the tree is the fruit, at the tip of the fruit is the tree; starts with 'a' and ends with 'sa'; he who knows is a wise person.
This is an Antarlāpikā (अन्तर्लापिका) riddle. The answer is hidden inside the verse itself, within the description.
Answer:
अनानस
anānasa
Pineapple
Now, the picture and the meaning make the answer self-explanatory!
__________________________________________________________________________
pramodasya vishayoyam..bhavadbheeh sansskrit kridaa nirmita,prafullitah me manah
ReplyDeletesanskritanuragidev.blogspot.com
Greetings from Carolina! I'm bored at work so I decided to check out your website on my iphone during lunch break. I enjoy the knowledge you present here and can't wait to take a look when
ReplyDeleteI get home. I'm amazed at how fast your blog loaded on my cell phone .. I'm not even using WIFI, just 3G .
. Anyways, good blog!
Also visit my blog ; moodle.wbrschools.net
प्रहेळिका रम्या।अभिनन्द्यते।
ReplyDeleteयदीच्छास्ति मे,मयापि कांश्चन प्रेषयितुं शक्यते किम्भोः?भवतामनुज्ञया प्रहेळिकामेकां प्रेषयामि।अवधार्यताम्।
(प्रहेळिका)"केशवं पतितं दृष्ट्वा,भीमञ्चैव गतायुषं।रुरुदुः कौरवास्सर्वे,पाण्डवा हर्षनिर्भराः॥"
(अर्थः)केशवः पतितोऽस्ति। भीमोऽपि मृतः।एतत् दृष्ट्वा कौरवाः रोदनं कृतवन्तः।पाण्डवास्तु सन्तुष्टा जाताः।
कथमेतत् सङ्घटते? अत्र समस्या का? सा कथं परिष्क्रियते?(एवं चिन्तयेदेतद्विषये---"केशवस्य पतनेन भीमस्य
मरणेन केषां सन्तोषो भवति?पाण्डवानां वा?कौरवानां वा?भीमः पाण्डव एव।केशवः पाण्डवानां सखा एव।स्वजनस्य
विपदि पाण्डवाः तुष्यन्ति वा? न कदापि। कौरवानां केशवः भीमश्च शतृपक्षीयौ। कौरवाः तुष्यन्ति,न रुदन्ति।अत्र कौरवपाण्डवयोः प्रवृत्तिः मिथः विरुद्धा अस्ति। तर्हि कथं परिष्कारः?कौरवपाण्डवशब्दयोः अर्थान् जानीयात्।कौरवा इत्यस्य कुरुवंशीयाः दुर्योधनादयः इति,सृगालाः इति च अर्थद्वयमस्ति।एवं पाण्डवशब्दय पाण्डुपुत्रा इति,बका इति अर्थद्वयमस्ति।एवं केशवस्यापि कृष्ण इति,"के-शवं" इति विभागेन "के"इत्यस्य जले इत्यर्थः।भीम इतस्य "पाण्डवेष्वन्यतमो भीम इति,भयङ्कर इति अर्थद्वयम्।"जले पतितं भयङ्करकायं शवं दृष्ट्वा पाण्डवा=बकाः तुष्यन्ति।कौरवाः=सृगालाः जले प्रवेष्टुं न शक्नुवन्तीति कारणेन रुदन्ति=दुःखं प्राप्नुवन्ति।एवं अर्थविचारेण समस्या परिष्क्रियते।
अभिवाद्य,
ऐ.वि.नरसिंहाचार्यः।